Uzun süredir düşünüyorum böyle bir yazı yazmayı. Konuya girmeden önce destek hizmetlerinden değil kullanım hakkının ücretsiz olmasından bahsedeceğimi ve bu konuda yanlış analışmaların olmasını istemediğimi belirtmek isterim.
Peki neden bir işletim sistemi ücretsiz ve özgür olmalıdır? Düşünün, insan hakları evrensel bildirgesinde geçen temel maddeleri. Barınma, Beslenme, Sağlık, Güvenlik vs.. şeklinde sıralanan her insanın eşit şartlar altında alması gerektiği haklardır. Çünkü bir insanın yaşaması için bu haklara ücretsiz sahip olması gerekir.
Gelelim işletim sistemlerine. İşletim sistemleri de bana göre bu tarz bir kullanım alanıdır. Çünkü bilgisayar kullanan bir insanın muhakkak kullanması gereken bir yazılımdır, olmazsa olmazdır. Bir işletim sisteminin ücretli olması insanların zorunluluklarından faydalanmaktır bana göre.
Hatta biraz daha ileri giderek, birilerinin muhakkak bir “Bilgisayar Kullanımı Evrensel Bildirgesi” diye bir şeyler yayınlamalı diye düşünüyorum. Çünkü zorunluluklarımız için para ödüyoruz (En azından dünyanın ~%80′i ödüyor). Şimdi bu yazıyı okuyanlar şöyle diyebilir “O zaman donanımlar da ücretsiz olsun”. Fakat bu düşünce yanlış. Çünkü yaşayan her insanın evinde bir bilgisayar bulunmasına gerek yoktur. Fakat her bilgisayar kullanan bir kişinin bilgisayarını açabilen bir işletim sistemine ihtiyacı vardır.
Temel programların bir çoğu zaten işletim sistemleri ile birlikte gömülü olarak gelmekte. Bu yüzden programlar konusunda bu kadar katı düşünmüyorum. Fakat ücretli işletim sistemine tamamı ile karşıyım. Kapalı kaynak olsun açık kaynak olsun.
Bu noktada şunuda belirtmek istiyorum. Destek hizmetleri bu düşüncemin dışındadır. Çünkü her bilgisayar kullanıcısı, bilgisayarını çalıştırmak, işletmek, hatalarını düzeltmekle yükümlüdür. Bu noktada birilerinden destek alması, ya kullanıcının bilgisi dışında olan bir durum ya da kullanıcının kendini yeterli hissetmediği bir durumdur. Bu noktada destek hizmetlerinin zorunluluğu işletim sistemlerinde ki zorunluluk ile aynı değil. Bir insan sürekli desteğe ihtiyaç duymaz. Eğer bir kurumsa işletim sistemini kullanan, kurumsal olarak işletilmesi noktasında destek alabilir. Fakat bu destekler dediğim gibi kullanım zorunluluğu kadar net bir zorunluluk değil, kurum veya kişiye bağlı.
Kısacası, bir işletim sistemi kesinlikle ücretsiz olmalıdır. Ücretsiz olan bir işletim sisteminin gelişmesinin en kolay ve güçlü yolu ise onun açık kaynak olmasıdır.
İşletim sisteminin özgür olması konusunda size katılıyorum ama aşağıdaki cümlelerin bir dayanağı olmadığını da yazayım:
“Düşünün, insan hakları evrensel bildirgesinde geçen temel maddeleri. Barınma, Beslenme, Sağlık, Güvenlik vs.. şeklinde sıralanan her insanın eşit şartlar altında alması gerektiği haklardır. Çünkü bir insanın yaşaması için bu haklara ücretsiz sahip olması gerekir.”
İnsan hakları evrensel beyannamesini okumamışsınız gibi duruyor. Buyrun link: http://www.belgenet.com/arsiv/sozlesme/iheb.html . Ücretle ilgili tek bir madde yok. Zaten beslenme ya da barınma hangi ülkede ücretsiz bir hak olarak bulunuyor?
Böyle hatalı önermelerle özgür yazılımı savunduğunuzda aslında iyi niyetli de olsanız (eminim öylesiniz), insanların aklında soru işaretleri oluşturursunuz.
Tavsiyem http://www.gnu.org/philosophy/why-free.tr.html belgesini okuyun.
İşletim sistemimi ücretsiz edindim. Bunun işe yaraması için bilgisayar da lazım. Onu da ücretsiz edinmem gerek o zaman.
umarım yanlış anlamazsınız ama artık “linux neden windowstan iyidir” “neden linux” “özgürlük …” yok efenim “niye para ödüyoruz” vs. gibisinden yazılar yazmak afferdiniz ama abestir. bunlar 20 senedir yazılıp çiziliyor trilyon kere tekrar ediliyor.
şikayetimin nedeni ise hemen hemen herkesin bu yukarda belirttiğim konularda ahkam kesiyor olması ama çok az kişinin o yukardaki kavramların gelişmesi için çaba sarfediyor olması. tabi ki hayır ben 10milyonuncu kez de olsa söyleyeceğim diyebilirsiniz bu sizin hakkınızdır ama gezegen gibi platformlarda kalkıp da bunu yayınlamanız abestir. orda o kavramların gelişmesi için teknik yada teorisel yazılar görmek istiyor insanlar amerikaya her gelenin burası amerika diye bağırması gerekmez.
Sevgili Necdet hocam, haklısınız
. Aslında orada bir yanlış ifade kullanmışım 
düzeltmeniz için teşekkür ediyorum.
Tayyar bey, bilgisayar her insanın alması gerektiği bir ihtiyaç olduğunu sanmıyorum. Zaten yazımda da belirttim. Bilgisayar alan bir insanın işletim sistemi edinmesi zorunludur
gkx arkadaşıma da şunu söylemek istiyorum ben linux iyidir windows kötüdür demedim. Sadece işletim sistemlerinin ücretli olmasına karşıyım şeklinde bir ifade var. Yazımda da görebilirsiniz ister kapalı kaynak ister açık kaynak olsun şeklinde bir cümlem de mevcut
. Ayrıca zaten önceki yazılarımı gözlemlerseniz zaten yaptığım katkıları yazıyorum. Sonuçta ben sadece linux kullanan değil geliştirme süreçlerine katılan bir insanım 
.
Merhaba,
Bence yazınız son derece yanlış ifadeler içeriyor.
“…. Çünkü bilgisayar kullanan bir insanın muhakkak kullanması gereken bir yazılımdır, olmazsa olmazdır. Bir işletim sisteminin ücretli olması insanların zorunluluklarından faydalanmaktır bana göre.”
Bilgisayar programlarının tamamı ihtiyaç üzerine çıkmıştır. Herhangi bir ihtiyaca hitap etmeyen bir program düşünülemez. Bu açıdan bakılırsa satılan her program “insanların zorunluluklarından faydalanmak” kapısına çıkıyor.
“Fakat her bilgisayar kullanan bir kişinin bilgisayarını açabilen bir işletim sistemine ihtiyacı vardır”
Burada kaçırılan bir nokta var ki o da her kişinin bilgisayarını açan “ücretli” bir işletim sistemine ihtiyacı yoktur, isteyen ücretsiz işletim sistemi kullanarak da pekâla bilgisayarını açabilir, kullanabilir. Bu nedenle bir işletim sisteminin ücretsiz olup olmayacağı kesinlik içermemelidir.
Evet bir kullanıcının ücretli işletim sistemine ihtiyacı olmadığına katılıyorum. Fakat böyle olsa bile ücretli sistemlerin “işletim sistemi kullanma” zorunluluğunu kallandığını düşündüğüm için söyledim.
Yoksa tabiki insanların seçme şansı vardır. Fakat windowsun açık kaynak olmasa bile ücretsiz olmaması bana göre doğru değil.
Diğer programlara gelince. Örneğin bir resim işleme programına herkesin ihtiyacı yoktur. Fakat her hangi bir program kullanan her insanın bir işletim sistemine muhakkak ihtiyacı vardır. Görsel olsun olmasın. Disketten bile boot eden bir sistem dahi olsa bir işletim sistemine ihtiyaç muhakkak vardır. Fakat bir muhasebe programı herkesin ihtiyacı olan şey değildir öyle değil mi?
Zaten dikkat edin işletim sistemi dışında tüm kullanıcılara hitap eden yazılımlar ücretsizdir (Tarayıcılar, anlık ileti programları vb..).
“Tayyar bey, bilgisayar her insanın alması gerektiği bir ihtiyaç olduğunu sanmıyorum. ”
O zaman her insanın işletim sistemi edinmesine de gerek yok. O zaman ortada bir zorunluluk yok. Windows ücretsiz her doğan çouğa dağıtılsa ne olacak, elinde donanımı yok iken.
hımm, ulaşım da insan için bir zorunluluk. sizin mantığınızla benzinin de ücretsiz olması gerekiyot?
“Yoksa tabiki insanların seçme şansı vardır. Fakat windowsun açık kaynak olmasa bile ücretsiz olmaması bana göre doğru değil. ”
Eğer siz windows’a açık kaynak olmadığı için değilde ücretli olduğu için kızıyorsanız sanıyorum bir çok şeyi karıştırmışsınız. Çünkü 40 milyon satır kod [1] yazılan bir sistemi neden ücretsiz değil diye kınamak yapılan işi tamamen hiçe saymak anlamına gelmektedir.
Bence Necdet Yücel’in önerisini dikkate alarak yazınızı bir daha gözden geçirmelisiniz.
Selamlar.
Özgürcüm küçük bir düzetme de ben yapsam.. Biz Pardus dökümanları hazırlarken dökümanın hiç bir yerinde “ücretsiz”dir ya da “bedava”dır kelimelerini kullanmadık. Bu kulağa kaba geliyor. Linux ücretsiz değildir, “Özgür”dür. Aynı senin adın gibi. Sana Özgür değil de “Bedava” deseler ne hissedersin
Ben ücretsiz olması gerektiğini savunmuyorum. Açık kaynak olması gerektiğini savunuyorum. Paralı da olabilir ama ben üzerinde her türlü müdale hakkına sahip olmalıyım.
Selamlar Özgür, yazını yeni okudum çok beğendim tabi Necdet Yücel’in değinndiği nokta doğru ama bence anafikri bozmuyor. Ayrıca ben microsoftun yerinde olsam windows 7′yi bedava yapar, üzerine de çok güzel paralı programlar koyardım, office gibi.. Böylece hem linux ilerleyişini durdurur hem de bilgisayar fiyatlarında bir indirime ön ayak olarak windows kullanıcılarını artırırdım.
İzin verirsen bizim sitede de yazının bir bölümünü isminle beraber yayınlayıp bu sayfaya da link vericem.